jineped
sp
sp anasayfa sp Anasayfa sp | sp site haritası sp Site Haritası sp | sp iletisim sp İletişim sp | sp
sp
kroki
sp
sp
sosyal media
facebook facebook
Anasayfa Histeroskopi Histeroskopik Prosedürlerin Dökümantasyon
Histeroskopik Prosedürlerin Dökümantasyon

BÖLÜM–5


Histeroskopide vizuel dökümantasyon histeroskopi tarihi ile başlamıştır. Basit bir borudan oluşan, ışık kaynağı olarak mumun kullanıldığı ilk histeroskoplarda dökümantasyon cerrahın basit çizimleriydi. Daha sonraki yıllarda operasyon salonuna ressamlar çağırılarak resimler çizdirildi. 1826 yılında J. Nicephone Fransa’da histeroskopik cerrahilerde elde edilen ilk fotoğrafı çekme başarısını gösterdi.

Cerrahi prosedürlerin dökümantasyonu, hem uygulanan cerrahinin gelecekte hatırlanabilmesi, hem de yasal bir süreçte prosedürün içeriğinin aydınlatılabilmesi için son derece önemlidir. Uzun yıllardır dökümantasyon operasyon sonrası kaleme alınan ameliyat notlarından ibaretti. Endoskopik yöntemlerde ise, prosedür gereği kamera kullanıldığı için konvansiyonel cerrahi yöntemlerine göre daha vizuel dökümantasyon sağlanabilmektedir.

Cerrahi vizuel dökümantasyon hastanın operasyon sonrası bilgilendirilmesini, operasyonun hastaya anlatılabilmesini sağlamaktadır. Hastanın preoperatif dönemde kendisine anlatılan patolojik durumu gözleriyle görmesi, yapılan müdahaleyi izleyebilmesi kuşkusuz tedavi sürecine uyumu da arttıracaktır. Elde edilen görüntüler sadece hasta eğitimi için değil, gerek hekimlerin yetiştirilmesinde, gerekse hasta hakkında diğer hekimlerin görüşlerinin alınmasında da kullanılmaktadır. Vizuel dökümantasyonun, yazılı belgelerden çok daha objektif olması hukuki anlaşmazlıklarda da önem kazanmasını doğurmaktadır. En ayrıntılı kayda geçirilen yazılı ameliyat notları bile son derece subjektiftir, hukuki dayanak olması konusunda sıkıntılar içermektedir.

Vizuel dökümantasyon statik ya da dinamik olabilirler. Günümüzde en sık kullanılan statik yöntem fotoğraf kaydı, dinamik yöntem ise video kaydıdır. Fotoğraf kaydı endoskopik yöntemlerde video kaydedici tarafından yapılmaktadır. Anlık görüntü içermeleri dezavantajına rağmen, dökümantasyon ürünü fotoğrafların herhangi bir cihaz gerektirmeksizin kullanılabilmeleri en önemli avantajlarıdır. Video kayıtları ise operasyonun tamamıyla izlenilebilmesini sağlar. Bu sayede daha sağlıklı bilgiler vermesi ve daha objektif dökümantasyon sağlamasının yanında, video oynatıcı ya da bilgisayar gibi elektronik cihazlar ile seyredilebilme zorunluluğu bu yöntemin dezavantajıdır. İster statik ister dinamik olsun, her türlü vizuel dökümantasyonun kalitesi için yeterli aydınlatma ilk şarttır. Endoskopik yöntemlerin kullanıldığı kapalı boşlukların aydınlatılması soğuk ışık kaynakları ile sağlanmaktadır.

Vizuel dökümantasyon sistemi başlıca beş temel parçadan oluşmaktadır. Bu parçalar:

    1. Video kamera
    2. Işık kaynağı
    3. Fiber kablo
    4. Monitör
    5. Video kaydedici (VCR) şeklinde sıralanabilir.

Video kameralarının çapı uygulanan endoskopun çapına bağlı olarak küçüldükçe, ışığın transmisyon oranı azalmasına sekonder olarak görüntü kalitesi de düşmektedir. Bu nedenle iyi bir cerrahi görüş sağlayabilmek için etkin bir vizualizasyonu sağlayacak mümkün olan en geniş çap ile, servikal dilatasyona bağlı morbidite ihtimalini minimuma indirecek en ince çap arasında denge sağlanmalıdır. Yeni nesil histeroskopların üzerinde kameranın beyaz ayarı (white balance), fokuslama, ışık gücü ayarı, fotoğraf deklanşör gibi fonksiyonlarını sağlayan kumanda yer almaktadır.

Işık kaynağı cerrahi görüş tekniğinin kalitesini belirleyen ikinci bir faktördür. Yeterli görüş sağlanabilmesi ışık kaynağının etkinliğine bağlıdır. Kullanılan soğuk ışık kaynakları 5000–6000 K arasında gün ışığı (day-light) üreten xenon ya da metalhalide ampüller içermektedirler. Işığın kaynağından kaviteye ulaşmasını sağlayan fiber kablolar, aynı zamanda görüntünün de kameradan monitöre taşınmasını sağlarlar. Fiber kablolardan ayrıca Nd:YAG ve argon gibi lazerler de geçmektedir.

Görüş kalitesini etkileyen diğer bir faktörse elde edilen görüntülerin aktarıldığı monitördür. Teknolojik gelişmelere paralel olarak günümüzde analog monitörlerin yerini hızla daha net görüntü sağlayan dijital analoglar almaktadır. Video kaydediciler ise elde edilen görüntüleri arşivlenerek daha sonra da izlenebilmesini sağlamaktadırlar. Günümüzde DVD kompakt diskler kayıt kapasitesinin genişliği, kolay kopyalanabilirliği gibi özellikleriyle geçmişteki VHS kasetlerin yerini almışlardır. Teknolojinin baş döndürücü gelişme hızına paralel olarak vizuel dökümantasyonların arşivlendiği cihazlar da hızla değişmektedir.

İyi bir görüntü elde edilmesi kullanılan cihazlara bağlı olduğu kadar distansiyon medyumuna ve cerrahın manuplasyon kabiliyetine de bağlıdır. Prosedür sırasında oluşacak kanamaların görüntü kalitesini bozduğu aşikardır. Düşük viskositeli sıvılar kullanıldığında, kan ile medyumun karışması ile ışık absorbe olacak ve görüntü kalitesi düşecektir. CO2 ise birçok açıdan ideal bir medyumdur ancak oluşan baloncuklar görüntü sahasını daraltmaktadır. Yüksek viskositeli sıvıların ise mükemmel görüntü sağlamalarına rağmen komplikasyon riskleri nedeniyle kullanımları kısıtlıdır. Günümüzde sıklıkla kaliteli görüntü sağlamak amacıyla devamlı akım ile irrigasyon sağlanan düşük viskositeli sıvı kullanılan sistemler tercih edilmektedir.

Histeroskopide kullanılan tüm cihazlar ileri teknoloji ürünleridir. Oldukça pahalı olan bu ekipman son derece frajil yapıdadır. Işık kaynağı, monitor ve video kaydedici gibi stabil cihazlar özel dizayn edilmiş masalarında kullanılmalıdırlar. Cihazlar yer değiştirileceğinde tek tek değil, set halinde taşınmalıdır. Histeroskop kullanılırken son derece nazik davranmalı, esnetmemek ve düşürmemek için azami dikkat gösterilmelidir. Fiber kablolar saklanırken yoğun şekilde sarılmamalı, olabildiğince gevşek halde korunmalıdır. Kablolar içinde kırılan fiber oranı açısından periyodik bakıma alınmalı, %30 ışık taşıma kapasitesini kaybetmiş kablolar kullanılmamalıdır.

Yakın zamanda fleksibl histeroskoplarda, skopinin ucuna yerleştirilen kamera çipi ve LED sayesinde fiberoptik ışık rehber kablosu ve görüntü iletim sistemi devreden çıkarıldı, böylece direkt görüntü ve ışık elde edildi. Bu teknolojinin, jinekoloji pratiğinde daha yaygın kullanılan rijid histeroskoplara da adapte edilebilinmesi gelecekte önemli bir gelişim olarak karşımıza çıkacaktır. Günümüzde tüm endoskopik yöntemler gibi histeroskopi de teknoloji ile yarışmaktadır. Bugün kullandığımız enstrumanların birçoğu yakın zamanda tarihte yerlerini alacaklardır.